Kira sözleşmesinde neler bulunmalı?
Kanun kira sözleşmesi için özel bir şekil şartı aramaz; sözlü sözleşme de geçerlidir. Ancak ispat, tahliye ve vergi işlemleri için yazılı sözleşme yapmak her iki taraf için de güvencedir. Yazılı bir sözleşmede en az şu bilgiler bulunmalıdır:
- Tarafların adı soyadı, kimlik numarası ve tebligat adresi
- Kiralananın açık adresi, cinsi (konut ya da işyeri) ve kullanım amacı
- Aylık ve yıllık kira bedeli, ödeme günü ve ödeme şekli
- Kira süresi ve başlangıç tarihi
- Güvence bedeli (depozito) ve demirbaşlar
- Varsa özel şartlar ve tarafların imzası
Kanuna göre geçersiz olan şartlar
Konut ve çatılı işyeri kiralarında Türk Borçlar Kanunu kiracıyı koruyan emredici kurallar içerir. Sözleşmeye yazılsa bile şu şartlar geçersizdir:
- Yasal tavanı aşan kira artışı: Yenilenen kira yıllarında artış, TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını geçemez (TBK 344). Kira artışını hesaplayın.
- Üç aylık kirayı aşan depozito (TBK 342).
- Muacceliyet şartı: Bir ay kira ödenmezse kalan sürenin kirasının birden ödeneceğine dair şartlar (TBK 346).
- Kira ve yan giderler dışında kiracıya ödeme yükümlülüğü getiren şartlar, örneğin "çıkarken yıllık kira kadar ceza ödenir" gibi (TBK 346).
- Sözleşmeyle birlikte imzalatılan tahliye taahhüdü: Tahliye taahhüdü, kiralananın tesliminden sonra verilmiş olmalıdır (TBK 352).
Damga vergisi ve diğer masraflar
Kira sözleşmesi damga vergisine tabidir. Vergi, sözleşme süresince ödenecek toplam kira üzerinden binde 1,89'dur. Konut kira sözleşmelerinde gerçek kişiler arasında yapılan sözleşmeler için istisnalar bulunabilir. Damga vergisini hesaplayın. Kira gelirinin vergisi için kira geliri vergisi hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kira sözleşmesi noterden yapılmak zorunda mı?
Hayır. Kira sözleşmesi için noter onayı zorunlu değildir; tarafların imzaladığı adi yazılı sözleşme geçerlidir. Noter onayı, imzaların inkâr edilmesi gibi durumlarda ispatı kolaylaştırır.
Depozito en fazla ne kadar olabilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz. Para olarak verilen güvence bedeli, kiracı tarafından bir bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılır ve iki tarafın rızası olmadan çekilemez (TBK 342).
Kira sözleşmesi bitince ev sahibi kiracıyı çıkarabilir mi?
Hayır, yalnızca sürenin bitmesi tahliye sebebi değildir. Kiracı 15 gün önceden bildirmezse sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Kiraya veren; ihtiyaç, yeniden inşa, iki haklı ihtar ya da yazılı tahliye taahhüdü gibi kanunda sayılan sebeplerle veya 10 yıllık uzama süresinin sonunda sözleşmeyi sona erdirebilir.
Kefil eklemek için ne gerekir?
Kefalet geçerli olması için kefilin kendi el yazısıyla azami sorumluluk miktarını, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olduğunu belirtmesi gerekir (TBK 583). Bu nedenle kefil bilgisini özel şartlara yazmak yeterli olmaz; kefalet kısmını kefilin el yazısıyla doldurması gerekir.
Kira ödemesi elden yapılabilir mi?
Konut kira ödemelerinin banka veya PTT aracılığıyla yapılması vergi mevzuatı gereği istenir; banka dekontu aynı zamanda ödemenin en güçlü ispatıdır. Ödemeyi sözleşmede yazan hesaba yapmanız önerilir.
Bu sözleşme örneğini işyeri için de kullanabilir miyim?
Evet. "Cinsi" alanında "Çatılı işyeri" seçin. İşyeri kiralarında kiracı şirket ya da gerçek usulde vergilendirilen bir mükellefse kira bedelinden %20 stopaj kesilir; bunu özel şartlara ekleyebilirsiniz. Brüt ve net kirayı hesaplayın.
Hukuki tavsiye değildir. Bu örnek, Türk Borçlar Kanunu'nun kira hükümleri dikkate alınarak hazırlanmış genel bir şablondur. Her durumun özelliği farklıdır; önemli sözleşmelerde bir avukattan görüş almanız önerilir.